1. 5. gaia.

  1. Giltzaduretako asaldurak dituen pertsona.

 

  1. 5. gaia. Giltzaduretako asaldurak dituen pertsona.

  1. 1.Higroma 

  2. 2.Bursitisa 

  3. 3.Artritisa: 

  1.      - Sarrera

         - Osteoartritisa

         - Artritis erreumatoideoa

         - Gota

         - Espondilitis ankilosatzailea

    4. Meniskopatia

 

 

  1. 1. Higroma

  • Higromaren faktore sortzailea mintz sinobialaren narritadura edo irritazioa da. Narritadura horrek hantura-prozesua dakar, eta ondorioz, likido sinobialaren kopurua handitzen da. Ohikoa da monja eta fraideetan (belaunetan) eta ikasleetan (ukondoetan). 

  • Adierazpenak: mina eta poltsa baten eraketa 

  • Zainketak: postura hori ekidin, bigungarria ipini 

 

  1. 2. Bursitisa

  • Higroma dagoen lekuan infekzioa sortzen bada, bursitisa gertatzen da. 

  • Adierazpenak: mina, sukarra, beroa 

  • Zainketak: antibiotikoak eman, atsedena, artrozentesia (batzutan) 

 

 

 

 

  1. 3. Artritisa:
                     Sarrera

  • Artritis hitzak giltzaduraren hantura adierazten du 

  • Ankilosi-sortzaile da 

  • 100 artritis mota 

  • Ohikoenak: osteoartritisa eta artritis erreumatoideoa. Biak ala biak kronikoak dira 

 

  1. Osteoartritisa

  • Osteoartritisa: artrosia: artritis degeneratiboa 

  • Kokapen ohikoak: belauna, aldaka, bizkar-hezurra 

  • Askotan simetrikoa da 

  • Adierazpenak:  

  1. -mina

    -zurruntasuna (ibiltzearekin arintzen da)

    -krepitazioak

    -deformidadea

    -hantura (etapa berantiarretan)

 

  • Eragilea: ezezaguna, zahartzaroarekin lotzen da, desgastea 

  • Faktore erreumatoideoak (autoantigorputzak): ez 

  • Hasera-adina: 50-60 

  • Loditasuna dutenetan 

  • Muskuluak: ez daude kaltetuta 

 

 

 

  1. Proba diagnostikoak:

  • Rx izpietako plaka 

 

  • Tratamendua eta erizaintza-jarduera: 

  1. 1- Mina duenean:

    -atsedena

    -beroa aplikatu

    -minaren aurkako botikak

    -hanturaren aurkako botikak

    2- Neurri orokorrak:

    -ariketa egokiak egin (oinez ibili, bizikleta estatikoa...)

    -pisua gutxiagotu

    -klima lehorra eta beroa

    -bainuetxera joatea ona

 

  1. 3- Tratamendu kirurgikoa: beste aukerekin nahikoa ez denean

    -artroplastia edo protesia

    -osteotomia, adibidez, tibiako osteotomian tibia hezurra mozten da, giltzadura alineatzeko

 

  1. Belauneko artroplastia

  • Ohikoa gure ospitaletan 

  • Pertsona asko daude bi belaunak operatuta dauzkatenak  

  • Belauneko artroplastia egiteko arrazoi nagusia: belauneko artrosia: gonartrosia 

 

 

 

 

 

  1. Aldakako artroplastia

  • Oso ohikoa  

  • Ospitaleko traumatologia-zerbitzuan ospitaleratzeko arrazoi ohikoenetakoa 

  • Aldakako artroplastia egiteko arrazoi nagusiak: 

  1.       - aldakako artrosia (koxartrosia)      

          - aldakako fraktura

 

 

 

  1. Aldakako artroplastia eta gero:

  • •Ohean: aldakako kuxina (1.-2. egunean) 

  • •Ohetik gurpil-aulkira (2.-3. egunean) 

  • •Gurpil-aulkitik taka-takara (3.-4. egunean) 

  • •Taka-takatik makuluetara (4.-5. egunean) 

  • •Makuluetatik bakarrik oinez ibiltzera (6. egunean) 

  • •Alta edo etxeratzea: 5.-6. egunean 

 

  1. Aldakako artroplastia: erizaintza-jarduera: irakurri artikulua

  1. González, M.C. (1994). “Cuidados standard ante una artroplastia de cadera y su preparación para el alta”. Enfermería Científica, 146-147, 73-77.

    Artikulua irakurri ondoren, ikasleak erantzuteko galderak:

  1. 1.Aldakako artroplastia egin aurretik, prestaketa fasean, ze azalpen emango dizkiogu pazienteari? 

  2. 2.Aldakako artroplastia egin ondoren, makuluekin hasten denean, nola mugituko ditu (ze ordenetan) oinak eta makuluak? 

 

  1. Aldakako artroplastia: erizaintza-jarduera: irakurri txostena

  1. Donostia Ospitaleko Traumatologia Zerbitzuko gida: “Protesia zaintzeko jarraibideak”

    Txostena irakurri ondoren, ikasleak erantzuteko galderak:

  1. 1.Aldakako artroplastia egin ondoren, 12 asteetan gutxienez, zein dira pazienteak ekidin behar dituen lau mugimenduak? 

  2. 2.Aldakako artroplastia egin ondoren, pazientea bere etxean zutik dagoela, nola egin behar du aulki batean esertzeko? 

     

 

  1. Artritis erreumatoideoa

  • Gaixotasun sistemikoa, baina hasera giltzaduretan 

  • Kartilagoa kaltetzeaz gain, hezurra, ligamentoak nahiz tendoiak kaltetu daitezke. Ehun berezi bat (panusa) sortzen da eta horrek kaltea dakar. 

  • Askotan simetrikoa da 

 

  • Eragilea: ezezaguna, gaixotasun autoimmunetzat hartzen da 

  • Faktore erreumatoideoak (autoantigorputzak): bai 

  • Hasera-adina: 30-40 

  • Pisu normala dutenetan 

  • Anemia izaten dute 

  • Muskuluak: urteak pasa ahala, bai daude kaltetuta 

 

  • Adierazpenak: 

  1. -mina

    -zurruntasuna (ibiltzearekin handitzen da)

    -noduluak

    -deformidadea

    -hantura

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Tratamendua eta erizaintza-jarduera: 

  1.  1-  Mina duenean: fase akutuan:

  • -Atsedena (jarrera funtzionalean) 

  • -Ariketa isometrikoak 

  • -Minaren aurkako botikak 

  • -Hanturaren aurkako botikak 

     

 

  1. 2- Neurri orokorrak:

    Ikus bideoa:

    Ikaslearentzat zeregina: pertsona horiei artikulazioak zaintzeko aholku egokiak apuntatu

 

  1. 3- Konponbide kirurgikoa: beste aukerekin nahikoa ez denean

         -artroplastia egin

         -artrodesia egin (giltzadura fixatu)

         -osteotomia egin

 

  1. Gota

  • Artritis kronikoa da 

  • Faktore sortzailea: azido urikoaren pilaketa edo metaketa. Ondorioz, kristalak eratzen dira, eta horrek mina, hantura eta mugiezintasuna sortzen du 

  • Leku ohikoak: zangoko behatz lodia, eskuetako hatzetan, belauna 

  • Ez da simetrikoa 

  • Gehienetan, gizonezkoa 

 

 

 

  • Tratamendua eta erizaintza-jarduera: 

  1. 1- Mina duenean:

    -atsedena

    -zangoa altueran

    -minaren aurkako botikak

    -hanturaren aurkako botikak

    2- Orokorrean:

    -txisa eginarazteko neurriak (likido asko edan...), azido urikoaren kanporatzea errazteko

    -azido urikoa duten elikagaiak ekidin (haragia, mariskoa...)

 

  1. Espondilitis ankilosatzailea

  • Espondilitis: bizkarrezurreko hantura adierazten du 

  • Ankilosatzailea: ankilosi-sortzaile dela 

  • Artritis kronikoa 

  • Eragilea: ezezaguna. Heredentziarekin zerikusia. Gaixotasun autoimmunea? 

  • Bizkarrezurreko giltzaduren artritisa. Giltzadurak gogortzen doaz, eta gaixoa okertuta geratzen da aurrera begira 

  • Urteetako bilakaera 

 

  • Adierazpenak:  

  1. -mina

    -hantura

    -zurruntasuna

    -deformazioa: lepoa aurrera

 

 

  • Tratamendua eta erizaintza-jarduera: 

  1. 1- Mina duenean:

    -atsedena

    -minaren aurkako botikak

    -hanturaren aurkako botikak

    2- Orokorrean:

    -ariketa posturalak: lurrean etzanda ipini 15 minutuz, ahoz gora, egunean 3-4 aldiz

 

  1. 3- Konponbide kirurgikoa: beste aukerekin nahikoa ez denean

    -bizkarrezurreko osteotomia

    -bizkarrezurreko artroplastia

 

  1. 4. Meniskopatia